Autor: Martyna Sergiel
Przedstawiciele koalicji „Na pomoc niesamodzielnym” są bardzo zaniepokojeni pogłębiającym się kryzysem dotyczącym dostępności domowej wentylacji mechanicznej.
Z wielu rejonów Polski docierają do nich sygnały o wstrzymaniu przyjęć nowych dorosłych pacjentów, a fakt ten – po raz pierwszy od kilkunastu lat – powoduje utworzenie się nowej kolejki osób zmuszonych do długotrwałej hospitalizacji.
– Po raz pierwszy od kilkunastu lat otrzymujemy tak przerażające wiadomości. Jesteśmy bardzo zaniepokojeni i nie rozumiemy, dlaczego Minister Zdrowia doprowadziła do tej sytuacji. Oczekujemy pilnych wyjaśnień i przede wszystkim działania – mówi Magdalena Osińska‑Kurzywilk, prezes Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym”.
Do Koalicji napływają informacje od rodziców, opiekunów, pielęgniarek i lekarzy,że pacjenci – pomimo stabilnego stanu klinicznego – nie mogą wrócić do własnych domów, ponieważ świadczeniodawcy posiadający kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia wstrzymali z dniem 15 stycznia br. przyjęcia nowych, dorosłych pacjentów kwalifikowanych do domowej opieki długoterminowej.
Okoliczności te prowadzą do:
- wstrzymania wypisów pacjentów gotowych do kontynuacji leczenia w domu;
- blokowania łóżek na oddziałach, w tym kluczowych dla bezpieczeństwa państwa oddziałach intensywnej terapii;
- ograniczania przyjęć nowych pacjentów na oddziały szpitalne z uwagi na brak możliwości zapewnienia im kontynuacji leczenia w warunkach domowych po zakończeniu hospitalizacji.
W ocenie Koalicji, długotrwała hospitalizacja osób, które mogłyby przebywać w domu, zwiększa ryzyko zakażeń, powikłań, utraty samodzielności i pogorszenia stanu funkcjonalnego, a także obciąża personel oraz system szpitalny.
Wentylacja domowa nie jest opcjonalną formą opieki, lecz kluczowym elementem systemu opieki długoterminowej pacjentów z niewydolnością oddechową. To świadczenie pozwala:
- skrócić hospitalizację do niezbędnego minimum;
- zapewnić pacjentom bezpieczne i lepsze jakościowo warunki życia w naturalnym dla nich miejscu;
- wspierać ich aktywność rodzinną, społeczną i zawodową;
- ograniczyć koszty systemowe płatnika publicznego.
Z informacji, które napływają do Koalicji, wynika jasno, że dla wielu pacjentów powrót do domu wraz z zapewnioną specjalistyczną opieką lekarzy, fizjoterapeutów i pielęgniarek, oznacza nie tylko poprawę kondycji życiowej, ale wręcz zachowanie godności, relacji międzyludzkich oraz choć odrobiny niezależności.
Koalicja przypomina, że w 2023 roku w Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji opracowano nowy model finansowania wentylacji domowej. Rozwiązanie to było szeroko omawiane podczas ostatniej edycji ogólnopolskiej konferencji Koalicji „Opieka długoterminowa w Polsce – dziś i jutro” w listopadzie 2025 roku.
Pomimo zakończenia prac, model ten, do dnia dzisiejszego nie został wdrożony.
– Nie rozumiemy, dlaczego resort zdrowia tak długo zwleka ze wprowadzeniem modelu, który mógłby częściowo rozwikłać zaistniały problem. Przecież przygotowano go przy udziale specjalistów oraz uzyskano szerokie porozumienie wszystkich zainteresowanych stron. Dzisiejsza sytuacja przeczy idei wzmacniania opieki domowej i odwracania piramidy świadczeń – wskazuje Magdalena Osińska‑Kurzywilk.
Dostępne statystyki już potwierdzają, że liczba osób z chorobami układu oddechowego sukcesywnie rośnie, co zwiększa zapotrzebowanie na optymalną formę opieki, jaką jest opieka domowa. Sytuacja ta – w połączeniu z zanieczyszczeniem powietrza i postępującymi zmianami demograficznymi oznacza, że liczba pacjentów wymagających respiratoterapii będzie stale szła w górę.
W związku z zaistniałymi okolicznościami Koalicja skierowała pisma do Minister Zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy i Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Filipa Nowaka, żądając wyjaśnień i podjęcia aktywności w kwestii przywrócenia przyjęć nowych pacjentów do opieki domowej. Koalicja oczekuje również wznowienia prac nad wdrożeniem nowego modelu świadczenia i tym samym zagwarantowania ciągłości leczenia dla osób już objętych opieką.
– Pacjenci i ich rodziny mają prawo do bezpieczeństwa i kontynuacji opieki. Jest to również we właściwie pojętym interesie systemu ochrony zdrowia. Każdy dzień zwłoki będzie generował jeszcze więcej problemów. To również źle wydane pieniądze na ochronę zdrowia – konkluduje Magdalena Osińska‑Kurzywilk.
Opracowano na podstawie: https://niepelnosprawni.pl/zdrowie/wstrzymanie-przyjec-do-respiratoterapii-domowej-zagraza-bezpieczenstwu-pacjentow-i-blokuje-szpitale.