Autor: Martyna Sergiel
Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia równowaga psychiczna to nie tylko brak zaburzeń czy choroby, ale także potencjał mentalny człowieka umożliwiający zaspokojenie własnych potrzeb, osiąganie sukcesów i czerpanie satysfakcji z życia.
Dobre samopoczucie psychiczne ma podstawowe znaczenie dla naszego ogólnego zdrowia. Schorzenia psychiczne mają bowiem wpływ na zdrowie fizyczne, aktywność zawodową i relacje z innymi.
Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją obchodzimy właśnie dzisiaj, to jest 23 lutego, a ustanowiono go w celu zwiększania świadomości o depresji jako poważnym problemie zdrowia publicznego.
Depresja to długotrwałe zaburzenie nastroju, które wykracza poza zwykłe poczucie smutku – objawia się między innymi niechęcią i stratą zainteresowań, obniżonym samopoczuciem, zaburzeniami snu i bezradnością.
Depresja wciąż często jest traktowana jako temat wstydliwy i przemilczany. Niesłusznie, bo dodać należy, że jest to najpowszechniejsze zaburzenie psychiczne w skali globu.
Dane pokazują, że 4 procent populacji doświadcza depresji, w tym 5,7 procent dorosłych, co daje aż około 332 milionów ludzi na świecie. W Polsce szacuje się, że ok. 1,2-1,3 mln osób walczy z depresją. Jest ona jedną z głównych przyczyn spadku jakości życia i jednym z najczęstszych powodów nieobecności w pracy. Uznanie depresji za chorobę i właściwa diagnoza są kluczowe dla procesu leczenia oraz zapobiegania powikłaniom depresji.
Depresja to nie tylko krótko trwały spadek nastroju – utrzymujący się tygodniami smutek i brak chęci do życia czy utrata zainteresowań powinny skłonić do kontaktu z lekarzem. Symptomy depresji obejmują między innymi ciągłe zmęczenie, trudności w zasypianiu, spadek lub wzrost masy ciała, kłopoty z koncentracją oraz izolowanie się od ludzi.
Osoba w depresji może mieć wrażenie, że wszystko wymaga nadmiernego wysiłku, a rzeczy, które wcześniej sprawiały radość, przestają interesować. W przeciwieństwie do chwilowego przygnębienia depresja to nie kwestia słabej woli ani braku motywacji. Warto pamiętać, że depresja może prowadzić także do myśli samobójczych, dlatego szybka diagnoza i leczenie są bardzo istotne.
Choroby nie powinno się ignorować – być może potrzebna będzie pomoc specjalisty, psychiatry lub psychologa. Depresję diagnozuje lekarz, a proces leczenia zwykle obejmuje psychoterapię i często leki, które poprawiają nastrój. Leczenie depresji wymaga czasu i współpracy pacjenta z ekspertami, jednak odpowiednia terapia może znacząco poprawić jakość codzienności.
W Polsce pomoc psychiatryczna i psychologiczna jest dostępna w ramach publicznej służby zdrowia (NFZ). Można zgłosić się do poradni zdrowia psychicznego, oddziału psychiatrycznego, ośrodka interwencji kryzysowej lub do Centrum Zdrowia Psychicznego funkcjonującego we wielu miejscach w kraju. Do lekarza psychiatry nie jest potrzebne skierowanie, a pierwszym krokiem pomocowym może być konsultacja z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej. Centrum Zdrowia Psychicznego oferuje wsparcie psychologiczne i psychiatryczne bez wcześniejszej rejestracji. W nagłych przypadkach zagrożenia zdrowia lub życia, należy dzwonić na numer alarmowy 112 lub zgłosić się bezpośrednio do szpitala psychiatrycznego.
Osoby w kryzysie psychicznym mogą skorzystać z bezpłatnych linii pomocowych działających w całym kraju:
- 116 123 – całodobowy Telefon Zaufania dla osób dorosłych w kryzysie emocjonalnym;
- 800 70 2222 – Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym – pomoc całodobowa, również online;
- 116 111 – całodobowy Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży;
- 22 594 91 00 – Antydepresyjny Telefon Zaufania (określone godziny dyżurów).
Wszystkie te numery są bezpłatne i dostępne dla mieszkańców Polski. Korzystanie z telefonów zaufania może być pierwszym krokiem do uzyskania pomocy i wsparcia w wymagających chwilach.
Wsparcie społeczne i zrozumienie ze strony rodziny, przyjaciół i otoczenia są bardzo istotnym elementem terapii osoby z depresją. Osoby wspierające mogą pomóc w poszukiwaniu specjalistycznej pomocy, towarzyszyć na wizytach lub po prostu wysłuchać bez oceniania.
Ważne jest, aby depresja nie stanowiła tematu tabu – rozmowa o emocjach ułatwia szukanie pomocy i buduje poczucie, że nie jest się samym ze swoimi problemami. Systematyczna aktywność fizyczna, odpowiednia higiena snu oraz zdrowy tryb życia stanowią ważne wsparcie w leczeniu depresji i mogą zmniejszać ryzyko nawrotu jej objawów. Uważność na sygnały ostrzegawcze i wczesna reakcja mogą skrócić czas trwania epizodu depresyjnego.
W razie pogorszenia stanu psychicznego nie wahaj się szukać wsparcia u profesjonalistów: lekarzy psychiatrów czy psychologów. W razie potrzeby zadzwoń na infolinię lub zgłoś się do jednej z funkcjonujących placówek opieki zdrowotnej.
Opracowano na podstawie: https://www.gov.pl/web/psse-wielun/ogolnopolski-dzien-walki-z-depresja.