Autor: Martyna Sergiel
Wpływ listy bezpłatnych leków 65+ na budżet był w ubiegłym roku tak znaczący, że ze względu na ten fakt i na obecne problemy płatnika została ona poddana analizie.
Żaden z leków nie został jednak z listy wyrzucony–komentowała w Sejmie Martyna Kosmal z Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji w Ministerstwie Zdrowia.
Sejmowa Komisja Polityki Senioralnej zajęła się na ostatnim posiedzeniu programami lekowymi i profilaktycznymi dla seniorów.
Dominika Janiszewska-Kajka będąca zastępczynią dyrektora Departamentu Analiz i Strategii w Ministerstwie Zdrowia przypomniała, że do profilaktycznych programów zdrowotnych znajdujących się w koszyku świadczeń, które obejmują również seniorów, należy profilaktyka raka piersi z mammografią co dwa lata i przedziałem wiekowym 45-74 lata. Poszerzenie kryterium wiekowego nastąpiło od 2023 r.
Rozszerzeniu uległy też kryteria wiekowe w programie profilaktyki raka szyjki macicy z cytologią co trzy lata i co 12 miesięcy w grupach ryzyka. Jeśli chodzi o ten przypadek górna granica wiekowa została podniesiona do 64 lat. Dla osób w wieku 50-65 lat możliwa jest też kolonoskopia profilaktyczna w programie badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego.
Osobom w wieku 40-65 lat przysługuje jeszcze program profilaktyki chorób odtytoniowych. Z kolei w roku bieżącym ma wystartować program badań przesiewowych w kierunku raka płuca za pomocą niskodawkowej tomografii komputerowej. Rozporządzenie w tej sprawie jest nadal w konsultacjach publicznych, ale przewiduje się dostępność programu od 1 lipca 2026 r. dla osób palących z grupy wiekowej 50-74 lata. Celem programu jest wykrywanie wczesnych postaci tej choroby.
Co z seniorami będącymi w wieku powyżej granic określonych w programach? Warto przypomnieć, że każdy nowy program skriningowy wchodzi w życie po analizach AOTMiT-u wskazujących na kliniczną i kosztową potrzebę danego świadczenia.
Granice wiekowe w programach są zatem określane przez Agencję w oparciu o aktualną wiedzę bazującą na faktach. Nie wyklucza to jednak skierowania np. pacjentki w wieku 74+ na badanie mammograficzne poza programem badań przesiewowych. To samo dotyczy osób młodszych niż przewiduje program – zaznaczyła dyrektor Janiszewska-Kajka.
– Na poziomie Podstawowej Opieki Zdrowotnej funkcjonuje z kolei program „Moje Zdrowie”, czyli bilans zdrowia osoby dorosłej. Program dotyczy osób w powyżej 20 roku życia i nie ma górnej granicy wiekowej, ponieważ mogą być w nim zalecane badania diagnostyczne prowadzące do szerokiego wachlarza rozpoznań – wyjaśniała.
– Działa również Narodowy Program Zdrowia dotyczący między innymi profilaktyki osteoporozy. W grudniu 2025 r. przyjęty został ponadto do 2030 r. Narodowy Program Działań wobec Chorób Otępiennych, który ma zwiększyć świadomość społeczną i poprawić dostępność wczesnej diagnostyki – zaakcentowała.
Martyna Kosmal, zastępczyni dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji w Ministerstwie Zdrowia odniosła się do programów lekowych, w ramach których leczone są osoby starsze.
– W 2025 r. w okresie od stycznia do listopada z leczenia w ramach programów lekowych skorzystało ponad 143 tys. pacjentów w wieku 65+. Wartość całkowitej refundacji sięgnęła kwoty ponad 5,3 mld zł. Największa grupa, bo blisko 40 tys. seniorów, skorzystała z okulistycznego programu lekowego dedykowanego chorobom siatkówki. Leczenie to wyniosło 136 mln zł – mówiła.
– Z kolei substancją czynną, która kosztowała najwięcej, bo ponad 730 mln zł, był pembrolizumab podawany w 6 programach lekowych: leczenie raka jelita grubego, raka piersi, raka płuca, raka nerki, raka szyjki macicy i endometrium oraz raka urotelialnego. Z tego leczenia skorzystało ponad 6,5 tys. pacjentów w wieku 65+ – dodała.
Jak starała się udowodnić odpowiedzią na potrzeby seniorów w związku z leczeniem chorób charakterystycznych dla ich wieku oraz chorób współistniejących jest natomiast finansowanie części leków w ramach programu bezpłatne leki 65+, przy czym specyfiki wpisane do wykazu bezpłatnych leków dla seniorów stanowią blisko 95 proc. wszystkich refundowanych medykamentów. W 2025 r. z programu, który kosztował ponad 3 mld zł, skorzystało 9,3 mln osób.
Jak stwierdziła posłanka Iwona Kozłowska, w okolicznościach, w których w aptece brakuje danego leku problemem dla seniorów staje się brak możliwości realizacji jednej recepty w paru aptekach.
– Z informacji przekazanych wcześniej przez Resort Zdrowia wypływa wniosek, że trwają prace nad wprowadzeniem takiej opcji. Kiedy można spodziewać się jej wdrożenia? – pytała.
– W kwestii realizacji jednej recepty w kilku aptekach mogę jedynie powiedzieć, że takie modyfikacje są procedowane – odpowiedziała Martyna Kosmal.
Przewodnicząca Komisji Polityki Senioralnej Joanna Borowiak chciała z kolei dowiedzieć się, czy planowana jest kontynuacja programu profilaktyki osteoporozy w ramach Narodowego Programu Zdrowia, bo ten dotyczył lat 2021-2025, a mamy już 2026 r.
– Losy tego programu się ważą. Na dziś nie mogę przekazać żadnych wiążących informacji – mówiła Dominika Janiszewska-Kajka.
– Druga sprawa wiąże się z chorymi na cukrzycę, którzy niepokoją się zapowiadanymi zmianami w wykazie bezpłatnych leków dla seniorów 65+, dla dzieci do 18 roku życia oraz kobiet w ciąży. Chodzi o zapowiedź pozostawienia na liście refundacyjnej wyłącznie preparatów o najniższej cenie. W tych okolicznościach pacjenci obawiają się, że dostępne dla nich opcje terapeutyczne zostaną mocno ograniczone. Może to w dłuższej perspektywie powodować wzrost kosztów społecznych i zdrowotnych związanych z powikłaniami – mówiła Joanna Borowiak.
Martyna Kosmal zwróciła uwagę, że wpływ listy bezpłatnych leków 65+ na budżet był w ubiegłym roku tak duży, że ze względu na ten fakt i na aktualne problemy płatnika została ona poddana analizie przez Departament Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia.
– Na dziś nie ma jednak żadnych postanowień, które skutkowałyby zmianami. Żaden z leków nie został z listy 65+ wykreślony – podsumowała Martyna Kosmal.
Napisano na podstawie: https://www.rynekzdrowia.pl/Farmacja/Darmowe-leki-skorzystala-olbrzymia-grupa-seniorow-Wiemy-co-z-lista-i-ograniczeniami-w-receptach,281537,6.html.