Autor: Tomasz Wojczak
Senat Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2026 „Rokiem Andrzeja Wajdy”.
Andrzej Wajda to jeden z najwybitniejszych europejskich reżyserów filmowych i teatralnych XX i XXI wieku, który w 2000 roku otrzymał Honorowego Oscara za całokształt swojej twórczości. Andrzej Wajda był również współtwórcą krakowskiego Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha. Twórczość reżysera w epoce nasilających się napięć społecznych i sporów o interpretację historii stanowi wciąż jeden z punktów odniesienia w dyskusjach o odpowiedzialności jednostki oraz relacji pomiędzy pamięcią a polityką. Andrzej Wajda w swoich filmach próbował pokazać różne mechanizmy historyczne i ich wpływ na losy jednostek. Najsłynniejsze filmy Andrzeja Wajdy to „Kanał”, „Popiół i diament”, „Ziemia obiecana”, „Solidarności”, „Katyń” i „Powidoki”. Obrazy te wpłynęły na kształt opowieści o trudnej historii naszego kraju i naszej narodowej tożsamości.
Obchody Roku Andrzeja Wajdy rozpoczną się w setną rocznicę urodzin reżysera, która przypada w dniu 6 marca 2026 roku. Obchodom towarzyszyć będą wystawy, przeglądy filmów, festiwale, przedstawienia teatralne, projekty edukacyjne oraz konferencje i wykłady. Ich program został przygotowany przez instytucje kulturalne z całej Polski.
Rok Andrzeja Wajdy zainaugurują wystawy:
- „Andrzej Wajda w obiektywie Renaty Pajchel” – wystawa przygotowana przez Filmotekę Narodową – Instytut Audiowizualny. Ekspozycję będzie można zwiedzać w dniach od 6 marca do 3 kwietnia bieżącego roku w warszawskiej galerii „Okno na Kulturę”,
- „Wajda. W stulecie urodzin”. Wystawa ma charakter subiektywnej opowieści o reżyserze, która została przygotowana przez jego żonę Krystynę Zachwatowicz-Wajdę. Ekspozycję będzie można zwiedzać w dniach od 7 marca do 28 czerwca 2026 roku w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie.
Jednocześnie w marcu bieżącego roku Stowarzyszenie Kin Studyjnych zaprasza na ogólnopolski przegląd filmów „WAJDA: re-wizje”. W ramach omawianego przedsięwzięcia w kinach na terenie całej Polski wyświetlane będą filmy Andrzeja Wajdy. Program tej inicjatywy został ułożony w rytmie zmieniających się pór roku – w każdym z miesięcy będą odbywały się projekcje obrazów korespondujących z aktualną częścią roku i towarzyszącym jej nastrojem. Cykl pokazów otworzy film zatytułowany „Popiół i diament”. W ramach przeglądu zostaną wyświetlone takie filmy Andrzeja Wajdy, jak: „Niewinni Czarodzieje”, „Wesele”, „Wszystko na sprzedaż”, „Człowiek z marmuru”, „Brzezina”, „Bez znieczulenia”, czy też „Kronika wypadków miłosnych”.
Wydarzenia organizowane w ramach obchodów Roku Andrzeja Wajdy odbywają się dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Z ich harmonogramem można zapoznać się tutaj.
Tekst opracowano w oparciu o informacje dostępne tutaj. Grafika wykorzystana w nagłówku pochodzi ze strony dostępnej tutaj.