Autor: Martyna Sergiel
„Różni w potrzebach. Równi w prawach” – tak brzmi hasło tegorocznej kampanii społecznej realizowanej siódmy rok w ramach obchodów przypadającego wczoraj 2 kwietnia Światowego Dnia Świadomości Autyzmu.
Jest to przedsięwzięcie całkowicie oddolne, przygotowane w całości przez młode osoby samorzecznicze zrzeszone w Klubie Świadomej Młodzieży Fundacji Autism Team, które w realizowanych aktywnościach są wspierane przez ekspertów organizacji. Działania mają charakter charytatywny, a udział w nich jest darmowy.
Kampania holistycznie podejmuje kwestie wciąż istniejących nierówności i marginalizacji osób w spektrum autyzmu w rozmaitych dziedzinach życia – od edukacji, poprzez pracę, aż po ochronę praw dziecka i obywatela.
Jej głównym zadaniem jest przeciwdziałanie zjawisku „pozorowanej partycypacji” i „pozorowanej aktywizacji” (tzw. tokenizmu), czyli symbolicznego włączania osób w spektrum autyzmu – lub ogólniej z niepełnosprawnościami – w celu stworzenia pozorów inkluzyjności, bez rzeczywistego zaangażowania ich w procesy decyzyjne oraz uwzględniania ich opinii.
Kampania trwa w okresie 2-16 kwietnia.
Najistotniejsze kampanijne postulaty:
- Eliminowanie „pozorowanych konsultacji”, w tym wypracowanie konkretnych standardów prowadzenia konsultacji społecznych, w których obywatelskie zaangażowanie autentycznie wpływa na decyzje na szczeblu instytucji, samorządów oraz administracji;
- Przeciwdziałanie „pozorowanej aktywizacji” zawodowej i fasadowym działaniom na rzecz osób neuroróżnorodnych i z niepełnosprawnościami;
- Uznanie samorzecznictwa jako pełnoprawnej kompetencji eksperckiej. Jasne zasady profesjonalizacji samorzecznictwa, w tym standardy wynagrodzeń i równorzędnego traktowania samorzeczników w pracach zespołów, grupach roboczych oraz przy realizacji projektów;
- Przeciwdziałanie ukrytej segregacji w edukacji i wykluczaniu młodych osób w spektrum autyzmu z działalności społecznej szkoły;
- Wyzwalanie sprawczości osób z największymi trudnościami w codziennym funkcjonowaniu, między innymi poprzez AAC, wspomaganą komunikację i reprezentację rzeczniczą;
- Promowanie dobrych praktyk partycypacyjnych – przykłady okoliczności, w których głos młodych samorzeczników realnie zmienił działania instytucji, organizacji, szkół czy pracodawców;
- Dostępność realna, a nie wyłącznie „słowna” także poprzez budowanie społecznej wrażliwości na bariery systemowe i mentalne.
– Ja chcę mieć realny wpływ na decyzje, które dotyczą mojego życia – i życia innych osób w spektrum. Nie być statystą. Nie być „na pokaz” – mówi na łamach portalu www.niepelnosprawni.pl Jan Gawroński, samorzecznik, założyciel i koordynator Klubu Świadomej Młodzieży Fundacji Autism Team.
– Są wśród nas osoby, które potrzebują stałego wsparcia. Ich głos jest prawie niesłyszalny, a powinien być brany pod uwagę jak najbardziej. I jest jeszcze jedna sprawa, o której nie mówi się prawie wcale: osoby rozwijające się w spektrum, które doświadczają kryzysu bezdomności. To realny problem, który musimy nazwać i zacząć jemu przeciwdziałać.
Kampania dąży do zastąpienia pozorowanych działań autentycznym partnerstwem i rzeczywistym udziałem osób w spektrum autyzmu w procesach decyzyjnych w życiu publicznym, zawodowym i edukacyjnym, w myśl reguły „Nic o nas bez nas”. Równocześnie młodzi samorzecznicy będą wskazywać na pozytywne przykłady uczestnictwa i efektywnej współpracy z różnymi podmiotami, która przełożyła się na realną poprawę sytuacji osób w spektrum autyzmu i ich rodzin. W kampanii młodzież również zwraca uwagę na dramatyczną sytuację osób wymagających stałego, wysokospecjalistycznego wsparcia, których głos o pomoc – ze względu na złożone potrzeby opiekuńcze – jest dziś najmniej słyszalny.
Trzy filary kampanii
Tegoroczna edycja swoją formułą będzie nawiązywała do odsłon z poprzednich lat. Będzie się ona opierała na trzech fundamentach:
Głównym punktem kampanii jest spot z udziałem Samorzeczniczek i Samorzeczników rozwijających się w spektrum autyzmu wraz z osobami sojuszniczymi. Jego scenariusz powstał na podstawie briefu opracowanego przez osoby samorzecznicze podczas cyklu warsztatów i spotkań poprzedzających przygotowanie kampanii. To młodzież określiła kierunek przekazu oraz wiodące wątki, odwołując się do własnych doświadczeń i obserwacji dotyczących zjawiska partycypacji na różnych polach życia;
Rozwinięciem spotu będą zaprezentowane w różnej formie wypowiedzi osób samorzeczniczych dotyczące ich doświadczeń nawiązujących do bieżącego hasła kampanii oraz jej postulatów. Dopełniać je będą komentarze rodziców i opiekunów, a także ekspertów – terapeutów, nauczycieli, psychologów i pedagogów;
Otwarte, dostępne dla wszystkich wydarzenia towarzyszące – warsztaty, spotkania, Lekcje Różnorodności, podczas których podejmowana będzie debata o tym, jak mądrze wspierać osoby neuroatypowe, zwielokrotniać ich potencjał, głos i sprawczość;
Jednocześnie przez cały okres trwania kampanii będzie realizowana angażująca komunikacja w mediach społecznościowych prezentująca działania podejmowane przez młode osoby samorzecznicze.