Autor: Martyna Sergiel
Przygotowywany jest nowy projekt rozporządzenia, który przewiduje poszerzenie uprawnień położnych i pielęgniarek.
Dokument taki wpisano już do wykazu prac legislacyjnych Ministra Zdrowia. Pielęgniarki mają zyskać opcję wystawiania recept na kolejne leki oraz będą mogły skierować pacjenta na serię innych badań diagnostycznych.
W myśl założeń projektu planowane są zmiany w dwóch załącznikach do obowiązujących przepisów prawnych:
- wykazie substancji czynnych zawartych w lekach, które mogą ordynować pielęgniarki i położne oraz
- wykazie badań diagnostycznych, na które mają one prawo wystawiać skierowania.
Ministerstwo Zdrowia nie opowiedziało się jeszcze, jakie konkretnie substancje czynne i badania zostaną dopisane do obowiązujących aktualnie wykazów. Wiadomo jednak, że katalog obu uprawnień ma zostać zwiększony. Szczegółowa lista znajdzie się dopiero w projekcie rozporządzenia.
Jak wynika z opisu projektu zamieszczonego w wykazie prac legislacyjnych, celem zmian jest poprawa dostępności do świadczeń zdrowotnych realizowanych przez pielęgniarki i położne, bez konieczności odbycia przez pacjenta wizyty u lekarza.
Przedstawiciele Resortu akcentują, że nowelizacja ma odpowiadać na ewoluujące potrzeby zdrowotne społeczeństwa oraz wyzwania wynikające ze zmian demograficznych.
Z opisu projektu można wnioskować, że rozszerzenie kompetencji pielęgniarek jest bezpośrednio związane z pracami nad nowym świadczeniem – poradą infekcyjną pielęgniarki.
Ma ono umożliwić pielęgniarkom w Podstawowej Opiece Zdrowotnej wsparcie pacjentów z chorobami infekcyjnymi, zwłaszcza z infekcjami górnych dróg oddechowych.
Ministerstwo zauważa, że taki pomysł może szczególnie odciążyć system ochrony zdrowia w okresie jesienno-zimowym, kiedy liczba zachorowań na infekcje sezonowe znacząco rośnie.
Rozszerzenie uprawnień nie oznacza, że pielęgniarki dopiero zyskają możliwość wystawiania recept. Takie kompetencje posiadają już od kilku lat.
Obowiązujące przepisy prawne pozwalają pielęgniarkom i położnym wystawiać recepty między innymi na:
- wybrane antybiotyki, takie jak amoksycylina, fenoksymetylopenicylina, fosfomycyna, furazydyna czy doksycyklina,
- niektóre leki przeciwbólowe,
- przeciwgrzybicze,
- przeciwwymiotne,
- przeciwlękowe,
- witaminę D,
- kwas foliowy.
Przepisy umożliwiają im także ordynowanie szczepionek ochronnych dla dzieci powyżej 9 lat i dorosłych, natomiast położne mogą dodatkowo wystawiać recepty na środek antykoncepcji awaryjnej zawierający octan uliprystalu.
Pielęgniarki i położne mają również prawo kierować pacjentów na część badań diagnostycznych, w tym:
- morfologię,
- OB,
- oznaczenie poziomu glukozy,
- hemoglobiny glikowanej,
- CRP,
- TSH,
- lipidogram,
- badanie ogólne moczu,
- EKG,
- zdjęcie RTG klatki piersiowej,
- szybkie testy w kierunku SARS-CoV-2, grypy, RSV czy anginy.
Nowe rozporządzenie ma poszerzyć ten katalog.
W celu, by pielęgniarki mogły samodzielnie realizować nowe świadczenie, konieczne jest poszerzenie listy leków, które mogą ordynować, oraz badań diagnostycznych, na które mogą kierować chorych.
Do przygotowywanych przez Resort modyfikacji krytycznie odnosi się samorząd lekarski. Lekarze sprzeciwiają się dalszemu poszerzaniu uprawnień pielęgniarek do kierowania na diagnostykę czy – planowanej w ustawie o zawodzie pielęgniarki i położnej – opcji wystawiania krótkoterminowych zwolnień lekarskich.
Z kolei reprezentantki Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych podkreślają, że współczesne systemy ochrony zdrowia opierają się na współpracy różnych zawodów medycznych, a planowane zmiany poprawią dostępność do świadczeń bez pogorszenia bezpieczeństwa.
Wpis projektu do wykazu prac legislacyjnych udowadnia, że Ministerstwo Zdrowia zamierza kontynuować kierunek stopniowego poszerzania kompetencji pielęgniarek i położnych, równocześnie przygotowując system do uruchomienia porad infekcyjnych.
Opracowano na podstawie: https://www.rynekzdrowia.pl/Polityka-zdrowotna/Nowe-uprawnienia-dla-pielegniarek-Wystawia-recepty-i-skierowania,286250,14.html.