Autor: Martyna Sergiel
Dla aktywnych technologicznie seniorów internet stał się przede wszystkim instrumentem do zarządzania kwestiami związanymi z ich sytuacją finansową.
Aż 77 proc. biorących udział w badaniu wskazało korzystanie z usług bankowych, jako główny cel korzystania z wirtualnej rzeczywistości – to niewielki wzrost, biorąc pod uwagę miniony rok.
Zarządzanie własnymi finansami wyprzedza pod względem popularności między innymi wyszukiwanie informacji (75 procent), zakupy online (51 procent), a także kontakt z rodziną i innymi ludźmi (40 proc).
W tym samym czasie wśród seniorów w przeciągu roku wzrosło poczucie bezpieczeństwa w trakcie używania bankowości internetowej przy jednoczesnym pogorszeniu wrażeń względem bankowości mobilnej – wynika z VII edycji badania „Seniorzy w świecie cyfrowych finansów” przeprowadzonego w styczniu 2026 r. na zlecenie Warszawskiego Instytutu Bankowości (WIB).
W opinii autorów badania uczestniczący w nim seniorzy coraz śmielej przebywają w świecie bankowości elektronicznej.
Aż 77 proc. starszych osób uważa, że korzysta z niej zupełnie samych, to znaczy bez pomocy osób trzecich, a kolejne 17 proc. jedynie sporadycznie zwraca się o wsparcie do bliskich. Wśród seniorów na popularności zyskują bezgotówkowe formy zapłaty. Jeszcze w 2025 roku gotówkę preferowało 76 proc. badanych – dziś tą formę płatności regularnie wybiera 60 procent ankietowanych.
Seniorzy dużo bardziej entuzjastycznie wybierają kartę płatniczą (73 proc.), a 69 proc. z nich wykonuje przelewy internetowe.
Dynamicznie rośnie także znaczenie BLIK-a, z którego korzysta już 48 proc. uczestników badania – to wzrost o 3 punkty procentowe względem wyników sprzed 12 miesięcy.
Ponadto, 43 proc. seniorów deklaruje, że płaci bezgotówkowo wszędzie tam, gdzie to możliwe, co stanowi wzrost o 4 punkty procentowe rok do roku.
W sumie aż 76 proc. badanych wybiera płatności bezkontaktowe, aby zapłacić za wszystkie lub przeważającą większość swoich zakupów.
Tylko 8 procent badanych częściej sięga po gotówkę, a zaledwie 2 procent posiada kartę, lecz jej nie używa.
Niezależnie od popularności bankowości elektronicznej, badani seniorzy oczekują od banków określonych postaw względem swoich potrzeb. W relacjach z bankiem seniorzy wymagają ochrony i pomocy ze strony instytucji finansowej w sytuacjach potencjalnie podejrzanych (61 proc.) oraz sprawnego kontaktu z doradcą (44 proc).
Najistotniejszym wyzwaniem nadaljest bariera językowa. Zapotrzebowanie na prosty i czytelny język umów gwałtownie wzrosło – w 2025 roku wskazywało na nie 34 proc. seniorów, podczas gdy aktualnie oczekuje tego już 51 proc. badanych. Ponadto, co czwarty respondent zwraca uwagę na potrzebę wdrożenia intuicyjnych aplikacji i stron internetowych dostosowanych do potrzeb starszych użytkowników.
W przestrzeni cyfrowej bezpiecznie czuje się 81 proc. ankietowanych, co daje wzrost o 4 punkty procentowe względem 2025 roku. W przypadku bankowości internetowej odsetek ten zwiększył się z 86 proc. do 88 proc. Odwrotną tendencję można zaobserwować w kontekście bankowości mobilnej –poczucie bezpieczeństwa spadło tu z 66 proc. do 61 proc., a jednocześnie, co czwarty senior wciąż z niej nie korzysta.
Najbardziej pożądane przez seniorów aktywności zwiększające poczucie bezpieczeństwa w bankowości elektronicznej, to:
- automatyczne blokowanie podejrzanych transakcji – 72 proc. wskazań,
- dodatkowe potwierdzenia operacji – 57 proc. wskazań,
- wyraźne ostrzeżenia banków przed aktualnymi oszustwami – 53 proc. wskazań,
- łatwy kontakt z pracownikiem banku – 39 proc. wskazań.
Tym samym respondenci oceniają swoją wiedzę o bezpieczeństwie w sieci bardziej sceptycznie niż jeszcze rok temu. Liczba osób oceniających swoją wiedzę jako „bardzo dobrą” spadła z 31 proc. do 24 proc. Obecnie najliczniejsza grupa (59 proc.) ocenia ją jako przeciętną – zna podstawy, ale chciałaby dowiedzieć się dużo więcej.
Badanie Warszawskiego Instytutu Badawczego potwierdza, że stale rośnie skala zagrożeń ze strony kryminalistów cyfrowych i innych przestępców – w 2026 r. aż 39 proc. badanych odpowiedziało, że spotkało się z próbą lub padło ofiarą oszustów, podczas gdy w 2025 roku odsetek ten wynosił 31 proc. Obecnie, 10 proc. badanych zadeklarowało utratę w wyniku oszustwa pieniędzy (wobec 7 proc. rok wcześniej ), a 2 proc. – swoich danych osobowych.
Istotny strach budzi „ciemna strona” sztucznej inteligencji i jej wykorzystanie przez naciągaczy. Aż 81 proc. seniorów słyszało o takich praktykach, jednak tylko 28 proc. wie, jak się przed nimi skutecznie bronić. Najczęściej wskazywane metody wyłudzeń to realistyczne fałszywe wiadomości e-mail i SMS (55 proc.), podrabianie głosu bliskiej osoby (52 proc.) oraz deepfaki z udziałem znanych osób (46 proc.).
– Wyniki badania jednoznacznie ilustrują, że polscy seniorzy coraz lepiej odnajdują się w świecie technologii wspierającej finanse. Płatności bezgotówkowe, bankowość online i zakupy internetowe stają się dla nich codziennością i nie stanowią większego problemu. Ponadto, rośnie też potrzeba dalszej edukacji, wdrażania prostego języka w komunikacji z placówkami bankowymi oraz wypracowywania skutecznych mechanizmów ochrony przed oszustwami, zwłaszcza w dobie rozwoju sztucznej inteligencji – podkreśla na łamach www.wib.org.pl dr Michał Polak, wiceprezes Warszawskiego Instytutu Bankowości.
Badanie „Seniorzy w świecie cyfrowych finansów” zostało przeprowadzone w dniach 12-14.01.2025 r. metodą CAWI na próbie 1051 osób o średniej wieku 68 lat. Program zrealizowano na zlecenie Warszawskiego Instytutu Bankowości w ramach projektu „Bankowcy dla Edukacji” i „Bezpieczeństwo w Cyberprzestrzeni”.
Pełny raport z badania zostanie opublikowany na stronie Warszawskiego Instytutu Bankowości www.wib.org.pl oraz programu „Bankowcy dla Edukacji” www.bde.wib.org.pl.
Opracowano na podstawie: https://www.wib.org.pl/seniorzy-w-swiecie-cyfrowych-finansow/.