Autor: Tomasz Wojczak
Z okazji przypadającej w roku 2026 sto dwudziestej piątej Rocznicy Strajku Szkolnego Dzieci Wrzesińskich Pan Krzysztof Marek Nowak – dokumentalista muzealny, fotograf i reżyser przygotowuje film dokumentalny zatytułowany „Najstarszy polski film – historia o wrzesińskiej szkole”.
Owoc pracy reżysera zostanie zaprezentowany we Wrześni w trakcie tegorocznych obchodów Strajku Szkolnego Dzieci Wrzesińskich oraz podczas Dnia Archiwisty w Krakowie. Dokument będzie opowiadać o filmie zatytułowanym „Pruska kultura”. Obraz ten zawiera opowieść o proteście polskich uczniów przeciwko pruskiej germanizacji. Fragmenty wspomnianego krótkometrażowego filmu odnaleziono w roku 2000 w archiwum filmowym Bois-d’Arcy, we Francji pod Paryżem. Obraz ten, to pierwszy polski film niemy, który nakręcono w Warszawie na przełomie lat 1907/ 1908. Obraz wyprodukowany został przez kantor kinematograficzny Mordechaja Towbima. Film został odkryty przez filmoznawców – Małgorzatę i Marka Hendrykowskich z Instytutu Filmu, Mediów i Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu. Elektroniczna kopia obrazu została przywieziona do Polski w roku 2008. Na początku 2009 roku film został zaprezentowany mieszkańcom Wrześni. Projekcja odbyła się w budynku Wrzesińskiego Ośrodka Kultury. Warto wspomnieć, że osoby zwiedzające historyczną izbę szkolną znajdującą się w Muzeum Regionalnym imienia Dzieci Wrzesińskich mogą zapoznać się z obrazem filmowym odkrytym przez poznańskich filmoznawców.
Kolejne części dokumentu na temat najstarszego polskiego filmu były realizowane w Archiwum Narodowym w Krakowie – jednej z instytucji, która włączyła się w proces tworzenia dokumentu. We realizacji filmu wzięli udział między innymi profesor Marek Hendrykowski z Instytutu Filmu, Mediów i Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu, Tomasz Kałużny, Burmistrz Miasta i Gminy Września, Sebastian Mazurkiewicz, dyrektor Muzeum Regionalnego imienia Dzieci Wrzesińskich we Wrześni oraz Anna Seweryn, Kierowniczka Sekcji Fotografii i Materiałów Audiowizualnych Oddziału IV Zabezpieczania Zasobu Archiwalnego Archiwum Narodowego w Krakowie.
Tekst opracowano w oparciu o informacje dostępne tutaj. Grafika wykorzystana w nagłówku pochodzi ze strony dostępnej tutaj.