Autor: Martyna Sergiel
Radni zaakceptowali miejski program wspierania rodziny i rozwoju pieczy zastępczej.
To istotny zapis, który określa najważniejsze działania naszej metropolii. Funkcją ich ma być wzmacnianie poznańskich rodzin i zapewnianie opieki dzieciom w okolicznościach kryzysu.
„Poznański program wspierania rodziny i rozwoju pieczy zastępczej na lata 2026-2028” został przygotowany między innymi na podstawie analizy sprawozdań z odpowiadającego mu dokumentu z ubiegłych lat. Rzetelne przyjrzenie się jego założeniom i rezultatom pozwoli na modyfikację istniejących już wcześniej zadań i stworzenie nowych. Nie zmienił się jednak główny cel – jest nim zagwarantowanie dzieciom i rodzinom odpowiednich warunków oraz pomocy w wymagających sytuacjach.
Poznań ma zamiar głównie wspierać rodziny i wzmacniać ich potencjał, ale także zapewniać dzieciom opiekę w okolicznościach kryzysu.
Aktualnie mieszkańcy stolicy Wielkopolski mogą dostawać bezpłatne wsparcie miejskich jednostek – między innymi poradni psychologiczno-pedagogicznych i punktów porad prowadzonych przez fundacje dofinansowywane przez Miasto.
W szczególnej sytuacji są te rodziny, w których rozpoczyna się kryzys opiekuńczo-wychowawczy. Duża odpowiedzialność spoczywa wówczas na pracownikach systemu oświaty i pomocy społecznej – nauczycielach, opiekunach, kuratorach czy lekarzach.
W celu przeciwdziałania kierowaniu dzieci bezpośrednio do systemu pieczy zastępczej, w marcu 2024 r. wprowadzono reguły pracy z rodzinami dysfunkcyjnymi, w których mamy do czynienia z problemem z opieką nad najmłodszymi. Do każdej z nich przydzielono pracownika socjalnego i asystenta. W mieście działają też liczne placówki wsparcia dziennego – kluby, ogniska, świetlice. Wiele z takich instytucji prowadzą organizacje pozarządowe przy dofinansowaniu z miejskiego budżetu.
System pieczy zastępczej to zespół osób, instytucji i działań, które mają zapewnić tymczasową opiekę dzieciom w przypadku, gdy rodzice z różnych przyczyn nie mogą się nimi opiekować. Umieszczenie w nim młodego człowieka następuje po wyroku sądu.
W Poznaniu funkcję organizatora rodzinnej pieczy zastępczej sprawują Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie oraz Centrum Wspierania Rodzin „Swoboda”. Pierwsza z tych organizacji zajmuje się między innymi poszukiwaniem odpowiednich miejsc dla dzieci, druga – przygotowuje kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, a także wspiera tych mieszkańców Poznania, którzy już podjęli się tej aktywności.
Od 2025 roku w Poznaniu rodziny zastępcze oraz prowadzący rodzinne domy dla dzieci otrzymują wsparcie finansowe obejmujące między innymi koszty utrzymania podopiecznych, wydatki związane z niepełnosprawnością dziecka, na utrzymanie lokalu, organizację wypoczynku, a także wynagrodzenie za sprawowaną opiekę.
Miasto oferuje też trzy zupełnie nowe rozwiązania dla rodzin zawodowych. To pakiet medyczny, sportowo-kulturalny oraz wsparcie rozwojowe. Ponadto rozszerzone zostało wsparcie mieszkaniowe. Pakiet medyczny pozwala otrzymać do 2500 zł miesięcznie na potrzebną diagnostykę, opiekę lekarską z wizytami domowymi, opiekę stomatologiczną, fizjoterapeutyczną lub rehabilitacyjną. Sportowo-kulturalny może zapewnić do 1000 zł na dziecko w danym roku – na aktywności związane ze sportem, rekreacją oraz rozrywką. Z kolei wsparcie rozwojowe przeznaczone jest między innymi na szkolenia i wynosi do 500 zł miesięcznie.
Rodziny zastępcze zawodowe mogą też dostać pomoc potrzebną do utrzymania mieszkania lub domu, w którym obecnie mieszkają – czyli pieniądze na opłaty za czynsz, najem, prąd, wodę, gaz, usługi telekomunikacyjne i inne. Zgodnie z ustawą o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej takie wsparcie przysługuje rodzinom z przynajmniej czworgiem dzieci. Jednak w Poznaniu taką pomoc dostaną i te z trojgiem podopiecznych.
Decyzja o przyjęciu roli rodziny zastępczej to ważny ruch, który wymaga zarówno odpowiedniego przygotowania, jak i weryfikacji kandydatów do podjęcia tak odpowiedzialnej funkcji. Proces kwalifikacyjny prowadza Centrum Wspierania Rodzin „Swoboda”, a został zaplanowany tak, aby zagwarantować bezpieczeństwo dzieciom oraz jak najlepiej przygotować przyszłych opiekunów.
Pierwszym etapem jest złożenie kompletu wymaganych dokumentów (ich listę można znaleźć na stronie CWR „Swoboda”). Po weryfikacji pracownik Centrum kontaktuje się z kandydatami, by umówić wizytę w miejscu ich zamieszkania. Kolejnym etapem są spotkania diagnostyczne – rozmowy z psychologiem, które odbywają się w siedzibie CWR „Swoboda”. Ten etap ma kluczowe znaczenie dla oceny gotowości do przyjęcia dziecka i radzenia sobie z jego często trudnymi wspomnieniami.
Następnie sprawa trafia do zespołu, który analizuje całościową sytuację kandydatów i podejmuje decyzję o kwalifikacji do szkolenia. Trwa ono zazwyczaj około sześciu sobót. Program obejmuje zarówno zagadnienia teoretyczne, jak i praktyczne aspekty opieki nad dzieckiem.
Po zakończeniu części szkoleniowej kandydaci odbywają 12 godzin praktyk w rodzinach zastępczych zawodowych lub pogotowiach rodzinnych. To bardzo ważny etap, który pozwala zobaczyć, jak w praktyce wygląda codzienne funkcjonowanie takich miejsc oraz z jakimi wyzwaniami wiąże się opieka nad dzieckiem. Finałem całego procesu jest uzyskanie zaświadczenia potwierdzającego ukończenie szkolenia. Odpowiednia informacja przekazywana jest następnie do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Od tego momentu kandydaci oczekują na możliwość objęcia opieką dziecka.
Proces kwalifikacyjny, choć ma wiele etapów, ma tylko jeden najistotniejszy cel – zapewnienie dzieciom bezpiecznego i wspierającego środowiska oraz przygotowanie rodzin do pełnienia jednej z najważniejszych funkcji społecznych.
W pierwszym półroczu 2026 roku zaplanowano trzy tury szkoleń dla kandydatów na rodziny zastępcze. Pierwsza z nich została już zrealizowana. Druga rozpoczęła się parę dni temu i potrwa do 16 maja, jednak wszystkie miejsca na tę edycję zostały już wyczerpane.
Kolejna, trzecia tura szkolenia odbędzie się w terminie od 23 maja do 27 czerwca.
Opracowano na podstawie: https://www.poznan.pl/mim/ezdrowie/news/poznan-wspiera-rodziny-rowniez-te-zastepcze,274280.html.