Autor: Martyna Sergiel
Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) przygotował raport, w którym przeanalizowane są kwestie dotyczące instytucjonalnej opieki długoterminowej pojawiające się w czasach, kiedy gwałtownie przyśpiesza proces starzenia się społeczeństwa Polski.
Prognozy demograficzne powinny nas przygotować na rzeczywistość, w której populacja osób powyżej 75. roku życia podwoi się do 2060 r., osiągając 5,8 mln ludzi. Nasz kraj wymaga pilnych reform i zmian w prawie, by sprostać temu wyzwaniu.
Zgodnie z danymi z raportu na koniec 2024 r. w Polsce funkcjonowały 1583 domy opieki – a w tym 903 Domy Pomocy Społecznej (57 proc.) i 680 prywatnych domów opieki całodobowej (43 proc. ) – oferujących łącznie ok. 112 tys. miejsc.
Dodatkowo funkcjonowało 618 zakładów opiekuńczo-leczniczych (ZOL) i pielęgnacyjno-opiekuńczych (ZPO), z przewagą ZOL-i (455 placówek, 73,6 proc.), dysponujących ponad 39 tys. miejsc. W sumie dało to ponad 151 tys. miejsc opiekuńczych.
Na koniec roku 2024 Polska posiadała więc ponad 151 tys. miejsc w placówkach opieki. Jest to bardzo mało, ponieważ przekłada się to na wskaźnik dostępności dla populacji 75+ zaledwie w skali 5 proc. Bez miejsc w ZOL i ZPO wskaźnik sięga jedynie 3,7 proc. Wyniki te sytuują Polskę poniżej średnich spośród krajów takich jak Niemcy, Holandia, Belgia, Francja, Dania, Norwegia czy Szwecja.
Średni czas oczekiwania na miejsce w Domu Pomocy Społecznej wynosił ok. pół roku, podczas gdy w prywatnych domach opieki był 3 razy krótszy i wynosił około 2 miesięcy.
Raport podkreśla, że efektywny system, wzorowany na holenderskim modelu, powinien stawiać na usługi środowiskowe i mieszkalnictwo wspomagane, z opieką instytucjonalną jako uzupełnienie dla osób wymagających stałej opieki 24 godziny na dobę. Aby osiągnąć holenderski poziom (6 proc. populacji 75+), Polska musiałaby zwiększyć liczbę miejsc aż o 33 tysiące.
Według przewidywań demograficznych do 2040 r. populacja mieszkańców 75+ w Polsce wzrośnie do 4,5 mln osób. Oznacza to, że by osiągnąć poziom dostępności miejsc zgodny z modelem holenderskim (6 proc. dostępności), w Polsce musiałoby być dostępnych 276 tys. miejsc w placówkach opiekuńczych.
Równa się to wymogowi utworzenia przynajmniej 124 tys. nowych miejsc, czyli w praktyce podwojenia obecnie istniejących zasobów.
– Polska stoi w obliczu ogromnego wyzwania demograficznego. Obecny system mieszany publiczno-prywatny wymaga wzmocnienia usług domowych i zwiększenia infrastruktury instytucjonalnej, by uniknąć kryzysu – konkludują specjaliści z BGK.
Pełny raport dostępny na stronie BGK tutaj.
Opracowano na podstawie: https://niepelnosprawni.pl/informacje/polskie-spoleczenstwo-sie-starzeje-trzeba-podwoic-liczbe-miejsc-w-opiece-dlugoterminowej-do-2040-r.