Autor: Tomasz Wojczak
Drogie Czytelniczki i Drodzy Czytelnicy, dziś przypada Święto Bożego Narodzenia – jeden z najważniejszych dni w roku dla wszystkich osób wierzących.
Chrześcijanie, zgodnie z prastarą tradycją wierzą, że Matka Boska urodziła Jezusa Chrystusa w stajence. W narodzinach Zbawiciela uczestniczyły dwie położne – Zelemi i Salome. Pierwsza z nich wierzyła w niepokalane poczęcie małego Jezusa, a druga nie uwierzyła w to i zapragnęła dowodu. Z tego powodu Bóg ukarał ją za to uschnięciem ręki. Gdy okazała skruchę, Bóg pozwolił jej odzyskać zdrowie. W ciągu wieków, które upłynęły od przyjścia na świat Zbawiciela ugruntował się dogmat o Niepokalanym Poczęciu Marii Panny. Matka Pana Jezusa to jedyna kobieta, która bez bólu wydała dziecko na świat, nie podlegając przekleństwu rzuconemu na przez Boga na pierwszą kobietę – Ewę. Od szesnastego wieku w trackie jasełek Maryja była prezentowana jako pełna radości niewiasta, a nie jako cierpiąca w połogu kobieta. Matka Pana Jezusa podczas przedstawień jasełkowych oczekiwała rozwiązania w pełnej wdzięku i pokory pozie, a po narodzeniu małego Jezuska, kładła maleństwo na rąbku swej sukni. Warto wspomnieć, że jasełka bożonarodzeniowe mają za sobą blisko osiemsetletnią tradycję. Przez kilka wieków nieodłącznym motywem towarzyszącym tym misteriom była kąpiel dzieciątka i ułożenie go w żłóbku, która symbolizowała chrzest święty i miała wiele innych konotacji.
W kontekście obchodzonego dziś święta, warto wspomnieć, ze przed drugą wojną światową – wielki polski uczony – profesor Michał Walicki opublikował przepiękną książkę zatytułowaną „Święta noc. Boże Narodzenie w polskiej sztuce gotyckiej”. Pomimo postępu badań historycznoartystycznych nad polską sztuką gotycką jest to książka, której niektóre partie są do dziś aktualne i wciąż pobudzają ciekawość historyków zajmujących się sztuką wieków średnich.
Opracowano na podstawie książki Ewy Ferenc zatytułowanej Polskie tradycje świąteczne wydanej przez Księgarnie Świętego Wojciecha. Grafika wykorzystana w nagłówku pochodzi ze strony dostępnej tutaj.