Autor: Martyna Sergiel
Ministerstwo Edukacji Narodowej udzieliło odpowiedzi Rzeczniczce Praw Dziecka w kwestii standardów opieki podczas dowozu uczniów z niepełnosprawnościami do szkół.
Przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej w liście z 10 sierpnia 2026 r. wyjaśnili, że w myśl Konstytucji wyłącznie rodzice mają prawo do decydowania o swoim dziecku, o ile prawo to nie zostanie im ograniczone lub nie zostaną go pozbawieni.
Chodzi tutaj również o wybór szkoły, która zdaniem rodziców najlepiej zapewni realizację zaleceń z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i odpowiednie do wymagań dziecka warunki kształcenia, wychowania i sprawowania opieki. Stanowisko takie przedstawiają wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W zakresie wprowadzenia standardów, które zapewnią wszystkim uczniom z niepełnosprawnościami bezpieczny i fachowo zorganizowany transport do szkoły MEN wyjaśniło, że nie planuje zmian w regulacjach prawnych.
Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się 22 lipca 2026 r. do MEN z prośbą o pilną analizę przepisów dotyczących opieki nad dziećmi z niepełnosprawnościami podczas dowozów ich do placówek edukacyjnych. W wystąpieniu wskazano na niewystępowanie jednolitych standardów i kwalifikacji dla opiekunów, co może stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa uczniów.
Aktualnie obowiązujące przepisy nakładają na gminy obowiązek zapewnienia opieki w trakcie dowozu uczniów z niepełnosprawnościami, jednak nie definiują kwalifikacji osób pełniących tę funkcję. Zdaniem Moniki Horny-Cieślak powoduje to duże różnice w organizacji transportu i obniża poziom bezpieczeństwa dzieci.
Do Biura RPD docierają zgłoszenia dotyczące niebezpiecznych sytuacji podczas przewozu, między innymi ataków epilepsji, działań agresywnych czy braku opiekuna w pojeździe. Rzeczniczka akcentowała, że osoby sprawujące opiekę powinny posiadać odpowiednie przygotowanie, aby właściwie reagować w niebezpiecznych okolicznościach.
RPD powołała się również na raport byłego Rzecznika Praw Obywatelskich, z którego wynika, że tylko część gmin zatrudnia odpowiednio przygotowanych opiekunów.
Rzeczniczka wniosła o doprecyzowanie przepisów oraz wprowadzenie standardów, które zagwarantowałyby wszystkim uczniom z niepełnosprawnościami bezpieczny i profesjonalnie zorganizowany transport do szkoły.
Ministerstwo Edukacji Narodowej w odpowiedzi z 10 sierpnia 2026 r. tłumaczyło, że wybór podmiotu realizującego transport ucznia jest pozostawiony woli jego rodziców. Jeżeli podejmą się dowożenia ucznia we własnym zakresie, to gmina nie może przeciwstawić się takiemu obrotowi spraw, nawet gdyby miała zorganizowany transport i opiekę dla innych uczniów w takim samym stanie zdrowia i do tej samej placówki.
MEN podało informację, że aktualnie nie planuje podjęcia prac legislacyjnych w sprawie doprecyzowania przepisów czy wprowadzenia standardów, które zapewnią wszystkim uczniom z niepełnosprawnościami bezpieczny i dobrze zorganizowany transport do szkoły.
Opracowano na podstawie: https://brpd.gov.pl/2026/08/10/dowoz-uczniow-z-niepelnosprawnosciami-men-odpowiada-rpd/.