Autor: Tomasz Wojczak
W ostatnią sobotę, wraz z bliskimi mi osobami wybrałem się do Wrocławia po to, by obejrzeć wystawę zatytułowaną „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”.
Po opuszczeniu budynku wrocławskiego dworca PKP szybko znaleźliśmy właściwy przystanek tramwajowy. Następnie wsiedliśmy w tramwaj numer 4 i po dwudziestominutowej podróży wysiedliśmy na przystanku Hala Stulecia. Błyskawicznie udało nam się znaleźć Pawilon Czterech Kopuł, w którym mieści się siedziba Muzeum Sztuki Współczesnej – placówki muzealnej będącej oddziałem Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Na wystawie zatytułowanej „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej” można oglądać bardzo wartościowe dzieła sztuki średniowiecznej powstałe w epoce od czternastego do początku szesnastego wieku. Wystawa odbywa się w setną rocznicę jednej z najważniejszej ekspozycji dotyczącej średniowiecznej sztuki śląskiej, którą zatytułowano “Schlesische Malerei und Plastik des Mittelalters”. Wystawa ta odbyła się w roku 1926 – dokładnie w tym samym miejscu, w którym odbywa się tegoroczna, jubileuszowa wystawa. Kuratorami wystawy, która odbyła się sto lat temu byli Heinz Braune i Erich Weise. Ekspozycja stworzona przez wspomnianych niemieckich znawców sztuki średniowiecznej była przełomowym wydarzeniem w historii muzealnictwa. Na omawianej wystawie po raz pierwszy zaprezentowano 280 dzieł sztuki gotyckiej w nowoczesnym i modernistycznym budynku. Ekspozycji towarzyszył wydany w Lipsku katalog – który do dziś stanowi ważny punkt odniesienia dla badaczy badających śląską sztukę średniowieczną – pomimo postępu badań, który spowodował między innymi zmianę atrybucji niektórych dzieł.
Po wejściu na wystawę – w pierwszej z sal wystawienniczych – obejrzeliśmy prezentację multimedialną opowiadającą o historii ekspozycji, której kuratorami byli Heinz Braune i Erich Weise. Z boku, tuż przy wejściu twórcy wystawy zatytułowanej „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej” umieścili w gablotach dokumenty dotyczące wystawy z roku 1926 wraz z katalogiem towarzyszącym wystawie. Następnie weszliśmy do sal, w których prezentowane były dzieła śląskiej sztuki gotyckiej. Oglądając zabytki poruszaliśmy się niezgodnie z kierunkiem zwiedzania – staraliśmy się oglądać dzieła sztuki w sposób synchroniczny – to znaczy ignorując porządek diachroniczny. Paradoksalnie dzięki temu, w pełniejszy sposób udało nam się zobaczyć ewolucję stylistyczną śląskiej sztuki gotyckiej. Zwiedzając ekspozycję warto mieć świadomość, że dzieła, które można zobaczyć w przestrzeni wystawienniczej były dawnej elementem wystroju miejsc sakralnych – przez co, oglądając je dziś, w Muzeum nie odbieramy ich jako dzieł, które w wiekach średnich miały charakter obiektów kultowych. Innym ważnym zagadnieniem jest aktualizacja polegająca na tym, że średniowieczni “artyści” rzeźbiąc lub malując tworzyli sylwetki ludzi, takich jak Maryja, Święta Anna, czy też Jan Chrzciciel ubrane w rzeczy modne w epoce, w której żyli oraz zgodne z gotyckim ideałem piękna.
Wystawę zatytułowaną „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej” można oglądać w budynku, który jest dostępny dla osób z niepełnosprawnościami. Muzeum dysponuje metalowym podjazdem, który stanowi ułatwienie dla wózkowiczów. Drzwi do Muzeum były szeroko otwarte – trzeba jednak pamiętać, że miniona sobota była bardzo ciepłym dniem. W Muzeum mieści się toaleta dostępna dla osób z niepełnosprawnościami. Przestrzeń, w której odbywała się wystawa nie miała progów. Korytarze były szerokie – wózkowicze nie powinni mieć problemów z poruszaniem się po nich.
Wystawę odbywającą się w Pawilonie Czterech Kopuł można zwiedzać do stycznia przyszłego roku. Ekspozycja odbywa się w ramach projektu “Gotyk w Polsce”. Jest to cykl trzech wystaw, który realizowany jest przez Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Muzeum Narodowe w Poznaniu i Zamek Królewski na Wawelu – trzy bardzo ważne polskie placówki muzealne. Wystawom, które zostaną zrealizowane w ramach omawianego projektu wystawienniczego towarzyszy bogaty program wydarzeń towarzyszących.
Drogie Czytelniczki i Drodzy Czytelnicy, warto wybrać się do Wrocławia i zwiedzić omawianą wyżej wystawę!
O serii wystaw zatytułowanych Gotyk w Polsce pisałem wcześniej na stronie dostępnej tutaj.
Tekst opracowano w oparciu wydany w tym roku katalog wystawy zatytułowanej „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”, materiały drukowane towarzyszące ekspozycji i tak zwaną wiedzę pozaźródłową.