Autor: Martyna Sergiel
Sejm uchwalił ustawę o Bonie Senioralnym, który umożliwi osobom po 65. roku życia uzyskać kolejne świadczenie.
Ma ono mieć formę niefinansową, a pomoc ma być przeznaczana na wsparcie między innymi w poruszaniu się, korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych czy opiece związanej z higieną i pielęgnacją. Chociaż ustawa wciąż czeka na głosowanie w Senacie i podpis prezydenta, już teraz dostępne są instrumenty, które uproszczą proces realizacji poszczególnych usług sąsiedzkich, opiekuńczych oraz wytchnieniowych.
Ustawa o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej, bo tak formalnie nazywa się akt prawny wprowadzający Bon Senioralny, ma stanowić istotną zmianę w podejściu do opieki długoterminowej w naszym kraju. Jej celem jest zapewnienie dodatkowego wsparcia określonej grupie seniorów tam, gdzie jest ich dom. O Bon Senioralny ubiegać się będą mogły osoby w wieku powyżej 65. roku życia, których średni miesięczny przychód za trzy ostatnie miesiące przed złożeniem wniosku nie był wyższy niż 3410 zł miesięcznie. Kryterium dochodowe jest obecnie trzykrotnie wyższe niż analogiczne w pomocy społecznej i ma być waloryzowane wraz ze wzrostem świadczeń socjalnych.
O przyznaniu pomocy z Bonu Senioralnego decyduje gmina, po oszacowaniu potrzeb seniora i zawierając z nim umowę na wykonywanie określonych usług opiekuńczych. Środki z programu trafią nie do seniora, a właśnie do gminy, której zadaniem będzie realizacja usług przewidzianych w kontrakcie. Gminy będą mogły zapewnić potrzebne wsparcie samodzielnie lub za pośrednictwem innych podmiotów. Bon Senioralny można będzie można przeznaczać na opiekę w miejscu zamieszkania seniora, w tym np. na korzystanie ze świadczeń zdrowotnych, utrzymanie porządku w domu, pomoc w ubieraniu się, przygotowywaniu posiłków czy utrzymaniu kontaktu z ludźmi z otoczenia.
– Zgodnie z zapisami ustawy, wsparcie w pierwszej kolejności ma trafić do gmin, które stanowią swoistą białą plamę na mapie usług opiekuńczych w Polsce. Chodzi o te gminy, w których pomocą objęte jest już nie więcej niż 10 osób. Szacując, że średnio co 10. gmina w Polsce w ogóle nie świadczy usług opiekuńczych, a ok. 1/3 pozostałych zapewnia wsparcie tylko pojedynczym osobom, od wejścia w życie ustawy ok. 40 procent gmin w naszym kraju będzie mogło rozpocząć realizację Bonu Senioralnego – wylicza na łamach portalu www.niepelnosprawni.pl Przemysław Mroczek, prezes Fundacji SeniorApp, która prowadzi projekty zapewniające pomoc osobom starszym w codziennym życiu.
Ustawa o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej została przyjęta przez Sejm 11 czerwca, a do rozpoczęcia jej obowiązywania, potrzebne jest jeszcze przyjęcie aktu przez Senat, a następnie podpis Prezydenta pod nowym dokumentem. Dopiero po zakończeniu procesu legislacyjnego, gminy będą mogły zacząć ubiegać się o uruchomienie finansowania w ramach Bonu Senioralnego. Oznacza to, że nawet przy sprawnym przeprowadzeniu ustawy przez pozostałe etapy legislacyjne, pierwsze gminy uzyskają wsparcie nie wcześniej niż w czwartym kwartale 2026 r.
Jak wyjaśnia na łamach portalu www.niepelnosprawni.pl Przemysław Mroczek, gdy tylko ustawa wejdzie w życie, nawet gminy, które w ogóle nie świadczą usług opiekuńczych, będą mogły rozpocząć wsparcie dla seniorów niemal od ręki. I nie będą musiały w tym celu korzystać z własnych zasobów – Ustawa przewiduje, że usługi, które odnoszą się do Bonu Senioralnego mają być realizowane w miejscu zamieszkania konkretnego człowieka. To ukłon w stronę osób starszych. Jak wynika z badania Uczelni Korczaka „Ogólnopolska diagnoza w zakresie deinstytucjonalizacji usług społecznych”aż 94 procent seniorów w Polsce preferuje pozostanie we własnym domu tak długo, jak jest to wykonalne. Wiele gmin nie jest jednak przygotowanych do tego, by samodzielnie to wsparcie zagwarantować. Dobre rozwiązanie to możliwość realizacji tych usług przez podmioty trzecie.
Takim przykładem gotowego narzędzia do realizacji usług opiekuńczych kwalifikujących się do rozliczenia w ramach Bonu Senioralnego jest SeniorApp. To zmodernizowana platforma cyfrowa, która umożliwia dostęp do elastycznej i spersonalizowanej opieki, obejmującej między innymi opiekę godzinową, usługi domowe, jak sprzątanie czy gotowanie, a także usługi specjalistyczne, w tym związane ze zdrowiem czy czynnościami higienicznymi i pielęgnacyjnymi – mówi cytowany na łamach portalu www.niepelnosprawni.pl Przemysław Mroczek.
Współpraca jednostek samorządu terytorialnego, organizacji pozarządowych i podmiotów realizujących profesjonalne wsparcie dla seniorów już teraz ma ogromną wagę w procesie świadczenia usług opiekuńczych. Współdziałanie i koordynacja poszczególnych podmiotów są szczególnie ważne z punktu widzenia deinstytucjonalizacji opieki i możliwości zapewnienia pomocy w miejscu zamieszkania.
Wraz w rozwojem systemu publicznego finansowania na znaczeniu zyskiwać ma monitorowanie jakości świadczonych usług oraz możliwości optymalizacji kosztów i zapewnienia efektywnego wykorzystywania środków. Również w tym obszarze są już dostępne gotowe procedury.
– W SeniorApp opracowaliśmy i wdrożyliśmy gotowy system do zarządzania pracą socjalną. Oprogramowanie jest bardzo proste do wdrożenia oraz funkcjonalne w codziennym używaniu.
Przykładowo, osoby świadczące dane usługi w terenie, dzięki systemowi mogą np. w awaryjnych sytuacjach błyskawicznie wezwać wsparcie. Aplikacja działa w trybie online i zawiera przycisk SOS. Jeżeli podczas wizyty w domu seniora dojdzie do jakichś niepokojących okoliczności, użytkownik może w ten sposób błyskawicznie powiadomić przełożonych lub odpowiednie służby.
– Z drugiej strony dzięki wykorzystaniu zaawansowanych instrumentów, jednostki samorządu terytorialnego mają bieżący dostęp do danych dotyczących liczby, rodzaju i czasu trwania poszczególnych usług, a także mogą monitorować jakość ich realizacji. Poszerzenie opcji generowania raportów i analiz pozwala skutecznie zarządzać usługami opiekuńczymi oraz pracą socjalną z poziomu gminy. Przy okazji wcielania w życie przepisów dotyczących Bonu Senioralnego, gminy mogą, a wręcz powinny skorzystać z dopracowanych rozwiązań oraz dużego doświadczenia NGO-sów i podmiotów zewnętrznych w koordynacji, monitorowaniu i świadczeniu usług społecznych – konkluduje cytowany na łamach portalu www.niepelnosprawni.pl Przemysław Mroczek.
Opracowano na podstawie: https://niepelnosprawni.pl/informacje/bon-senioralny–narzedzia-do-skorzystania-z-nowej-formy-wsparcia-sa-juz-gotowe.