Autor: Martyna Sergiel
Startuje II odsłona ogólnopolskiej kampanii społecznej „Wyprostuj spojrzenie”. Jej zadaniem jest prewencja przed stygmatyzowaniem osób z zaburzeniami ośrodkowego układu nerwowego –z depresją, schizofrenią i padaczką.
Tegoroczna edycja projektu skupia się na edukowaniu młodzieży. To właśnie do uczniów szkół licealnych trafi program edukacyjny oraz ogólnopolski konkurs filmowy mający popularyzować empatię i wiedzę o zdrowiu psychicznym oraz chorobach mózgu.
To reakcja na wnioski z badań przeprowadzonych w ramach kampanii, z których wynika, że aż 70 procent Polaków uważa edukację szkolną za najbardziej obiecujący sposób walki ze stereotypami, a co czwarty z nich obserwował złe traktowanie osoby z zaburzeniami psychicznymi lub chorobą neurologiczną.
Potrzebę na realizowanie projektu wśród młodzieży potwierdzają wyniki „Badania stygmatyzacji chorych z zaburzeniami ośrodkowego układu nerwowego”, robionego w ramach kampanii „Wyprostuj Spojrzenie”.
Badanie ujawniło, że osoby w wieku 16-24 lat potrzebują edukacji na temat chorób mózgu – w szczególności padaczki, którą 42% z nich uznaje za chorobę psychiczną. Jednocześnie 74 proc. przedstawicieli tej grupy wiekowej łączy depresję z osobami w swoim wieku, co może sugerować, że choroba ta nie jest dla nich nieznana.
Projekt ma za zadanie podniesienie poziomu wiedzy młodzieży w zakresie zdrowia psychicznego oraz chorób mózgu, z uwzględnieniem depresji, schizofrenii oraz padaczki.
Ma on na celu również przeciwdziałanie stereotypom i stygmatyzacji poprzez uświadamianie, że diagnoza medyczna nie powinna prowadzić do wykluczenia społecznego. Projekt zakłada promowanie postaw opartych na empatii, zrozumieniu i odpowiedzialnej komunikacji oraz ukazaniu szkoły jako przestrzeni sprzyjającej budowaniu otwartości i integracji.
– Młode pokolenie mierzy się dziś z bezprecedensowym kryzysem zdrowia psychicznego, a jednocześnie nadal funkcjonuje w świecie pełnym krzywdzących stereotypów. Nie możemy ograniczać się wyłącznie do mówienia o problemie. Musimy stworzyć młodym ludziom możliwość rozmowy, działania i współtworzenia zmian. Edukacja oraz angażowanie młodzieży w promowanie empatii to najskuteczniejsza droga do budowania otwartego społeczeństwa – podkreśla na łamach portalu www.niepelnosprawni.pl Dominik Kuc, prezes Fundacji Półtorej Minuty.
– Nasze badanie pokazało, iż im mniej wiemy o chorobach mózgu, tym łatwiej o krzywdzące „łatki”. Druga edycja kampanii powstała jako naturalna konsekwencja tych wyników. Jeśli chcemy realnie zmienić sposób myślenia o depresji, schizofrenii i padaczce, musimy dotrzeć z przekazem do młodego pokolenia, zanim stereotypy zdążą się zakorzenić na dobre – mówi Urszula Szybowicz, prezeska Fundacji Nie Widać Po Mnie.
– Padaczka jest jedną z najczęściej stygmatyzowanych chorób mózgu. Wiele osób nadal obawia się jej wyłącznie dlatego, że nie rozumie, czym w istocie jest. Tymczasem wiedza pozwala przełamywać lęk, a zrozumienie powoduje, że wzrasta akceptacja. Dlatego chcemy rozmawiać z młodzieżą już dziś – zanim stereotypy staną się trwałym elementem ich reagowania na rzeczywistość. Wierzymy, że szkoła jest miejscem, w którym można skutecznie uczyć empatii i pokazywać, że diagnoza nigdy nie definiuje człowieka – mówi na łamach portalu www.niepelnosprawni.pl Alicja Lisowska, prezeska Fundacji EPI-BOHATER.
Tegoroczna edycja kampanii została przygotowana w formule, która łączy edukację z aktywnym zaangażowaniem uczniów i skierowana jest do młodzieży w wieku 16- 17 lat, czyli do uczniów klas drugich szkół licealnych na terenie całej Polski. To właśnie w tym wieku młodzi ludzie stoją u progu dojrzałości, mają już odpowiedni rozum do rozmowy o zdrowiu psychicznym, a jednocześnie coraz częściej spotykają się z problemami w kwestii kondycji psychicznej i chorób mózgu w swoim otoczeniu. Projekt składa się z dwóch przeplatających się ścieżek.
Pierwszym elementem projektu są lekcje edukacyjne prowadzone w szkołach na podstawie materiałów przygotowanych przez ekspertów z zakresu psychiatrii, neurologii, psychologii i edukacji. Ich celem jest przekazanie rzetelnej wiedzy oraz negowanie mitów odnośnie chorób psychicznych i neurologicznych oraz budowanie postaw opartych na empatii i szacunku.
Istotną częścią kampanii jest ogólnopolski konkurs filmowy „Wyprostuj spojrzenie – zobacz człowieka”. Zadaniem uczniów będzie stworzenie krótkich filmów (30–90 sekund), do publikacji w social mediach ilustrujących czym są akceptacja, empatia i przeciwdziałanie stygmatyzacji osób mierzących się z tymi chorobami. Patronat merytoryczny nad konkursem objęła Szkoła Filmowa w Łodzi, a w jury zasiadać będą przedstawiciele świata filmu, nauki oraz specjaliści z dziedzin psychologii, psychiatrii i neurologii.
Na autorów najciekawszych prac czekają nagrody indywidualne i grupowe. Podsumowaniem konkursu będzie uroczysta Gala Finałowa, w trakcie której zaprezentowane zostaną zwycięskie filmy, a laureaci zostaną uhonorowani w obecności ekspertów, partnerów i przedstawicieli instytucji patronackich.
Do projektu zgłaszać się mogą licea ogólnokształcące z obszaru całego kraju. Uczestnictwo w projekcie jest bezpłatne. Zgłoszenia przyjmowane są do 30 września 2026 r., na stronie https://wyprostujspojrzenie.pl.
Po zamknięciu naboru nauczyciele wezmą udział w szkoleniu przygotowującym ich do prowadzenia zajęć oraz otrzymają pakiet materiałów edukacyjnych, a od listopada rozpoczną się warsztaty dla młodzieży. Zwieńczeniem projektu będzie ogólnopolska Gala Finałowa, która zaplanowana jest na kwiecień 2027 roku.
„Wyprostuj spojrzenie” to ogólnopolska kampania społeczna poświęcona zdrowiu psychicznemu i chorobom mózgu, która powstała z przekonania, że rzetelna edukacja jest najlepszym sposobem walki z piętnowaniem osób chorujących na depresję, schizofrenię i padaczkę. Organizatorami kampanii są Fundacja Nie Widać Po Mnie, Fundacja EPI-BOHATER oraz Fundacja Półtorej Minuty, które od lat zajmują się edukacją i wspieraniem ludzi chorujących oraz przeciwdziałaniem wykluczeniu społecznemu. Mecenasem kampanii jest Angelini Pharma Polska.
Projekt realizowany jest we współpracy z ekspertami z dyscyplin psychiatrii, neurologii, psychologii oraz edukacji. Patronat nad inicjatywą objęły: Ambasada Włoch, Polskie Towarzystwo Neurologiczne, Polskie Towarzystwo Epileptologii, Federacja dla Zdrowia Mózgu, Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, Fundacja Epileptologii.
Więcej informacji o kampanii znajduje się na stronie https://wyprostujspojrzenie.pl.
Opracowano na podstawie: https://niepelnosprawni.pl/edukacja/startuje-ii-edycja-ogolnopolskiej-kampanii-wyprostuj-spojrzehhp7.