Autor: Martyna Sergiel
Koniec z dowolnymi zasadami w każdej gminie.
Dzień po publikacji rozporządzenia MRPiPS zaczęły obowiązywać przepisy, które po raz pierwszy wprowadzają jednolite standardy usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania i nakładają na gminy obowiązek systematycznego nadzorowania ich jakości.
Sposób organizacji usług opiekuńczych w domach osób wymagających wsparcia dotychczas w dużej mierze zależał od praktyk przyjętych przez pojedyncze gminy. Jak wynika z Oceny Skutków Regulacji przygotowanej przez MRPiPS, prowadziło to do różnic zarówno w kwestii wsparcia, jak i jakości usług. Osoby o analogicznych potrzebach mogły więc otrzymywać inną pomoc tylko dlatego, że mieszkały w różnych częściach Polski.
Nowe rozporządzenie ma to zmodyfikować. Po raz pierwszy określono równomierne standardy świadczenia usług opiekuńczych, sposobu ich realizacji oraz zasady ich nadzorowania i oceny jakości.
Jak podkreśla resort, głównym zamiarem jest zapewnienie porównywalnego poziomu wsparcia bez względu na miejsce zamieszkania oraz łatwiejsze adaptowanie usług do potrzeb osób korzystających z pomocy społecznej.
Wprowadzenie nowych standardów jest także elementem reformy opieki długoterminowej realizowanej w zakresie Krajowego Planu Odbudowy. Ministerstwo podkreśla, że ich przyjęcie było jednym z kamieni milowych zapisanych w KPO.
Rozporządzenie szczegółowo określa zakres czynności, które mogą być realizowane w ramach usług opiekuńczych. Chodzi o wsparcie w codziennych czynnościach, takich jak ubieranie się, przygotowanie prostych posiłków – w tym jednego gorącego – karmienie, zmiana pościeli czy utrzymanie porządku w miejscu zamieszkania.
Przewidziano także robienie zakupów lub pomoc w trakcie ich wykonywania, pranie, pomoc w załatwianiu spraw urzędowych i płaceniu rachunków oraz wsparcie podczas wizyt lekarskich.
Standard to również pomoc w zakresie utrzymania higieny osobistej, w tym przy kąpieli, korzystaniu z toalety czy zmianie pieluchomajtek.
W przypadku zaleceń lekarskich opiekun może pomagać w:
- przygotowaniu i przyjmowaniu leków,
- pielęgnacji miejsc zmienionych chorobowo,
- mierzeniu temperatury ciała, tętna, ciśnienia, glikemii, saturacji,
- obserwacji stanu zdrowia oraz reagowaniu, adekwatnie do potrzeb, w sytuacji jego pogorszenia,
- o ile czynności te nie wymagają specjalistycznych kwalifikacji.
Przepisy przewidują także pomoc w utrzymywaniu kontaktów społecznych. Może ona odnosić się do wspólnych spacerów, rozmowy, wsparcia w kontaktach z rodziną czy towarzyszenia podczas wyjść do instytucji kultury i tych związanych z rekreacją czy rozrywką.
Katalog ma charakter otwarty – rozporządzenie dotyczy czynności wykonywanych „w szczególności”, co oznacza, że zakres wsparcia powinien być dostosowany do potrzeb osoby korzystającej z usług.
Nowe przepisy po raz pierwszy szczegółowo opisują drogę monitorowania usług opiekuńczych. Co najmniej raz na pół roku gminy będą musiały sprawdzić, czy usługi są rzeczywiście realizowane oraz czy odpowiadają potrzebom osoby korzystającej ze wsparcia. Podczas kontroli będą sprawdzane między innymi faktyczna realizacja usług oraz ich zgodność z wydaną decyzją administracyjną.
Ocena jakości będzie opierała się także na zdaniu podopiecznych – o ile ich stan zdrowia tego nie wyklucza – oraz członków ich rodzin.
Ponadto, analizowane mają być skargi, liczba niezrealizowanych godzin usług czy zmiany osób wykonujących opiekę.
Przedstawiciele Ministerstwa zaznaczają jednak, że nie oznacza to tworzenia zupełnie nowych obowiązków. Jak wyjaśniono, gminy już wcześniej monitorowały realizację usług, a rozporządzenie przede wszystkim porządkuje i ujednolica te aktywności.
Z oceny skutków regulacji widać jak na dłoni, że z usług opiekuńczych korzysta aktualnie 111 537 osób. Za ich organizację odpowiadają wszystkie gminy w naszym kraju, a usługi świadczy blisko 6 tys. pracowników zatrudnionych przez ośrodki pomocy społecznej lub podmioty działające na ich zlecenie. Choć usługi opiekuńcze nie są dedykowane tylko seniorom, w praktyce korzystają z nich przede wszystkim osoby starsze i niesamodzielne, wymagające wsparcia w codziennym funkcjonowaniu.
Resort zapewnia, że wprowadzenie rozporządzenia nie powinno oznaczać kosztów dla samorządów. W uzasadnieniu widnieje, że większość gmin już obecnie realizuje podobny katalog usług, a nowe przepisy wyznaczają jedynie minimalny standard ich świadczenia.
Z uwagi na ten fakt Ministerstwo nie przewiduje wymogu zwiększenia liczby usług ani dodatkowego finansowania ze strony naszego państwa.
Opracowano na podstawie: https://www.rynekzdrowia.pl/Prawo/Nowe-przepisy-od-7-sierpnia-Gminy-beda-sprawdzac-jakosc-opieki-nad-seniorami-i-osobami-z-niepelnosprawnoscia,287527,2.html.