Autor: Tomasz Wojczak
W dniu 1 września 2026 roku, zaczną obowiązywać przepisy zawarte w nowelizacji ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Zmiany wprowadzone do ustawy są bezpośrednią odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez środowisko podmiotów sektora pozarządowego.
Organizacje pozarządowe tworzą społeczeństwo obywatelskie, poprzez działania wzmacniające więzi między ludźmi tworzącymi lokalne społeczności. Działania NGO-sów obejmują wszystkie obszary życia społecznego i pokazują, jak ogromną moc mają współpraca i gotowość do pomagania innym ludziom. Wspomniana nowelizacja zawiera wiele rozwiązań korzystnych dla podmiotów prowadzących działalność pożytku publicznego. Nowe przepisy mają na celu ułatwienie działania organizacjom obywatelskim. Oto ich enumeracja:
- dzięki nowelizacji ustawy NGO-sy zyskają środki na realizację lokalnych inicjatyw. Zmiany zawarte w nowelizacji ustawy “zwiększają maksymalną wartość małego grantu z 10 000 zł do 20 000 zł” oraz podwajają roczny limit środków przyznawanych przez instytucje samorządowe dla jednej organizacji z 20 000 zł do 40 000 zł. Nowelizacja poszerza również “próg budżetu samorządowego przeznaczanego na ten tryb z 20% do 30%”,
- w obszarze obejmującym realizację tak zwanych “małych zleceń” nowe przepisy znoszą “obowiązek wykonania zadania w okresie nie dłuższym niż 90 dni”. Dzięki temu NGO-sy działające w dziedzinach, takich jak na przykład: edukacja, pomoc społeczna, kultura, sport i ochrona zdrowia będą mogły w większym stopniu dopasować projekty do realnych potrzeb osób tworzących lokalne społeczności,
- nowe przepisy “podnoszą próg uproszczonej sprawozdawczości dla organizacji pożytku publicznego ze 100 000 zł do 200 000 zł”. Zmiany te są szczególnie ważne dla mniejszych organizacji społecznych, które dzięki nim “nie będą obciążone w taki sam sposób jak duże podmioty operujące wielomilionowymi budżetami”,
- od 1 września bieżącego roku NGO-sy będą mogły wybrać rodzaj wkładu własnego w trakcie konkursów spośród wkładów finansowego, rzeczowego i osobowego. Nowe przepisy mają na celu ułatwienie dostępu do realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych mniejszym organizacjom społecznym, które nie zawsze dysponują środkami pieniężnymi w wysokości wymaganej w ramach postępowania konkursowego,
- dzięki nowelizacji, w dniu 24 kwietnia obchodzić będziemy Dzień Społeczeństwa Obywatelskiego. Data ta została wybrana nieprzypadkowo, gdyż to właśnie w dniu 24 kwietnia 2003 roku uchwalono ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Dzień Społeczeństwa Obywatelskiego to święto związane z wartościami obywatelskimi. Jego obchody będą okazją do popularyzacji działań realizowanych przez podmioty trzeciego sektora,
- nowelizacja wprowadza także odznakę „Za Zasługi dla Społeczeństwa Obywatelskiego”. Wyróżnienie to stanowi formę docenienia i uznania dla społeczników, członków organizacji pozarządowych, wolontariuszek i wolontariuszy oraz Polek i Polaków, których działalność znacząco wpłynęła na rozwój społeczeństwa obywatelskiego w naszym kraju.
Nowe przepisy sprzyjają rozwojowi podmiotów sektora pozarządowego w Polsce i przyczynią się do wzmocnienia roli organizacji pozarządowych w życiu publicznym. Nowelizacja ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie stanowi realne wsparcie dla NGO-sów, których działania służą upowszechnianiu wartości obywatelskich w Polsce.
Tekst opracowano w oparciu o informacje dostępne tutaj i tutaj. Grafika wykorzystana w nagłówku została zaczerpnięta ze strony dostępnej tutaj.